3 października 1967 roku urodził się Denis Villeneuve – kanadyjski reżyser, który w ciągu kilkunastu lat przeszedł drogę od niewielkich francuskojęzycznych produkcji z Quebecu do największych widowisk współczesnego kina. Villeneuve dorastał w Quebecu. Studiował komunikację i kino na Université du Québec à Montréal. Pierwsze filmy realizował po francusku. Już w Maelström (2000) można znaleźć elementy późniejszego stylu reżysera: poczucie winy, przypadek, śmierć i bohatera próbującego zrozumieć własne życie. Po kilkuletniej przerwie powrócił niezwykle mocnym Polytechnique (2009), opartym na tragedii, do której doszło w 1989 roku na politechnice w Montrealu. Rok później powstało Pogorzelisko (Incendies, 2010). Historia rodzeństwa próbującego poznać przeszłość zmarłej matki przyniosła Villeneuve’owi międzynarodowe uznanie i otworzyła drogę do Hollywood. Potem wydarzyło się coś niezwykłego. W ciągu zaledwie kilku lat powstały: Prisoners, Enemy, Sicario, Arrival, Blade Runner 2049. Villeneuve przestał być „obiecującym kanadyjskim reżyserem”. Stał się jednym z najważniejszych twórców współczesnego kina.
FILMOGRAFIA
1998 – Un 32 août sur terre (August 32nd on Earth)
2000 – Maelström
2009 – Polytechnique
2010 – Pogorzelisko (Incendies)
2013 – Labirynt (Prisoners)
2013 – Wróg (Enemy)
2015 – Sicario
2016 – Nowy początek (Arrival)
2017 – Blade Runner 2049
2021 – Diuna (Dune)
2024 – Diuna: Część druga (Dune: Part Two)
10 FILMÓW NA START
W przypadku Villeneuve’a „10 filmów na start” oznacza właściwie niemal całą jego dojrzałą twórczość.
1. Arrival (2016)
Amy Adams, Jeremy Renner, Forest Whitaker
Science fiction, którego centrum stanowi komunikacja, a nie walka. Film piękny, melancholijny i wymagający ponownego obejrzenia.
2. Blade Runner 2049 (2017)
Ryan Gosling, Harrison Ford, Ana de Armas
Film o pamięci, samotności i potrzebie bycia kimś wyjątkowym. Kontynuacja, która znalazła własny powód istnienia.
3. Prisoners (2013)
Hugh Jackman, Jake Gyllenhaal, Paul Dano
Jeden z najlepszych thrillerów XXI wieku. A jednocześnie brutalny test granic moralnych człowieka.
4. Sicario (2015)
Emily Blunt, Benicio del Toro, Josh Brolin
Film, w którym napięcie rodzi się często zanim jeszcze zrozumiemy, czego właściwie powinniśmy się bać.
5. Dune: Part Two (2024)
Timothée Chalamet, Zendaya, Rebecca Ferguson, Javier Bardem
Spektakl na ogromną skalę, ale w jego centrum pozostaje pytanie o władzę, religię i niebezpieczeństwo mesjanizmu.
6. Incendies (2010)
Lubna Azabal, Mélissa Désormeaux-Poulin, Maxim Gaudette
Rodzeństwo realizuje ostatnią wolę matki i wyrusza w podróż prowadzącą do rodzinnej przeszłości. Film, po którym Villeneuve stał się nazwiskiem międzynarodowym.
7. Dune (2021)
Timothée Chalamet, Rebecca Ferguson, Oscar Isaac
Pierwsza część wielkiego projektu .Nie próbuje opowiedzieć wszystkiego. Buduje świat, jego rytuały, politykę i poczucie przeznaczenia.
8. Enemy (2013)
Jake Gyllenhaal, Mélanie Laurent, Sarah Gadon
Mężczyzna odkrywa aktora wyglądającego dokładnie tak samo jak on. Najbardziej enigmatyczny Villeneuve. Film, który właściwie zaczyna się naprawdę dopiero wtedy, gdy pojawiają się napisy końcowe i próbujemy zrozumieć, co zobaczyliśmy.
9. Polytechnique (2009)
Maxim Gaudette, Karine Vanasse, Sébastien Huberdeau
Surowy, czarno-biały film inspirowany masakrą w École Polytechnique w Montrealu. Villeneuve unika sensacji. Interesują go ofiary, pamięć i konsekwencje przemocy.
10. Maelström (2000)
Marie-Josée Croze
Wczesny Villeneuve – dziwniejszy, bardziej eksperymentalny i czasami czarnohumorystyczny. Świetny film, jeśli chcemy zobaczyć, jak daleką drogę przebył reżyser przed Arrakis.
OSCARY I NAGRODY
Incendies otrzymało nominację do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.
Arrival przyniosło Villeneuve’owi jego pierwszą nominację do Oscara za reżyserię.
Dune otrzymała dziesięć nominacji i zdobyła sześć Oscarów.
Dune: Part Two została nominowana do Oscara dla najlepszego filmu, a Villeneuve znalazł się wśród nominowanych producentów.
Co ciekawe, mimo pozycji jednego z najbardziej cenionych współczesnych reżyserów, Villeneuve nadal nie zdobył Oscara za reżyserię.
CIEKAWOSTKI
Villeneuve pochodzi z francuskojęzycznego Quebecu i pierwszą część kariery zbudował całkowicie poza Hollywood.
Diunę Franka Herberta czytał jako nastolatek i przez lata marzył o jej ekranizacji.
Trzykrotnie współpracował z Rogerem Deakinsem: przy Prisoners, Sicario i Blade Runner 2049.
To właśnie Blade Runner 2049 przyniósł Deakinsowi pierwszego Oscara za zdjęcia.
Jóhann Jóhannsson stworzył muzykę do trzech kolejnych filmów Villeneuve’a: Prisoners, Sicario i Arrival.
Przy Blade Runner 2049 muzykę skomponowali Hans Zimmer i Benjamin Wallfisch, a później Zimmer stał się jednym z najważniejszych współtwórców świata Diuny.
Pająki pojawiające się w Enemy należą do najbardziej dyskutowanych symboli w całej filmografii reżysera.
Villeneuve potrafił przejść od budżetu kanadyjskiego kina artystycznego do jednych z największych widowisk Hollywood bez porzucenia powolnego rytmu, niejednoznaczności i wizualnej dyscypliny.
ŹRÓDŁA